Ik begin me zo langzamerhand af te vragen of Nederland nog wel een land is, of dat we langzaam zijn veranderd in één grote klantenservice. Voor werkelijk alles hebben we tegenwoordig een loket, een formulier, een procedure en natuurlijk een wachtwoord dat je eerst per post toegestuurd krijgt. Want digitaal werken moet natuurlijk wel veilig blijven.

Je wilt iets regelen? Prima.

• Eerst even inloggen.
• Wachtwoord vergeten?
• Geen probleem. Klik op ‘wachtwoord vergeten’.
• Dan krijg je een mail.
• Daarin staat een link.
• Die link brengt je naar een pagina waar je opnieuw moet inloggen.
• Met je wachtwoord.
• Dat je vergeten bent.

Ik verzin dit niet. Dit is gewoon Nederland anno nu.

En ondertussen roepen we met z’n allen dat de overheid dichter bij de burger moet staan. Nou, volgens mij staat de overheid inmiddels zo dicht bij de burger dat ze bovenop onze nek zit. Alleen jammer dat ze niet kan zien wat er daadwerkelijk gebeurt. Want daar zit volgens mij het echte probleem.

We zijn een land geworden waarin regels belangrijker zijn geworden dan mensen.Een ambtenaar die keurig volgens de regels werkt, wordt beloond. Een ambtenaar die zegt: “Volgens mij kunnen we dit ook gewoon oplossen”, loopt het risico dat iemand vraagt of dat wel volgens protocol is.

En protocol is heilig. Protocol is ongeveer de Nederlandse versie van de Bijbel. Je kunt er alleen niet mee naar de kerk.

Kijk naar de politiek. Daar zitten mensen dagenlang te praten over problemen die de gemiddelde Nederlander binnen een kwartier aan de keukentafel zou oplossen. Maar ja, aan de keukentafel zitten geen adviseurs, communicatie-strategen, woordvoerders en onderzoeksbureaus.

Daar zit gewoon iemand die zegt: “Doe normaal. Dit werkt toch niet?” En misschien is dat precies wat we nodig hebben.

Doe normaal.

• Niet als politieke slogan, maar als levenshouding.
• Want waarom moet alles tegenwoordig zo ingewikkeld?
• Waarom moet een simpele vergunning door zeven instanties?
• Waarom duurt een besluit maanden terwijl iedereen al weet wat er moet gebeuren?
• Waarom wordt er miljoenen uitgegeven aan onderzoeken naar problemen die al jaren bekend zijn?
• En waarom accepteren wij dat eigenlijk?

Daar zit voor mij de grootste vraag. Wij mopperen thuis, in de kroeg, op verjaardagen en natuurlijk op Facebook. We weten precies wat er allemaal fout gaat. Maar zodra iemand vraagt of we er daadwerkelijk iets aan willen doen, kijken we ineens naar onze schoenen. “Ja, maar wat kun je eraan doen?”

Nou… misschien beginnen met niet alles meer normaal vinden. Misschien mogen we bestuurders weer gewoon aanspreken op hun verantwoordelijkheid. Misschien mogen we verwachten dat iemand die een besluit neemt ook uitlegt waarom. En misschien mogen we zelfs weer hardop zeggen dat iets gewoon belachelijk is.

Zonder eerst een werkgroep op te richten om te onderzoeken of het woord ‘belachelijk’ maatschappelijk verantwoord is.

Want ondertussen dendert de werkelijkheid gewoon door.

• De wereld verandert.
• Technologie verandert.
• Kunstmatige intelligentie staat inmiddels bijna naast je op de bank.
• Maar onze bureaucratie?
• Die draait nog steeds op Windows 95.
• Dus misschien wordt het tijd voor een update.
• Niet van de computer.
• Van ons gezonde verstand.
• En als dat niet lukt, stel ik voor dat we een commissie oprichten.
• Die kan dan over drie jaar rapporteren waarom het niet gelukt is.

Uiteraard na eerst € 4,7 miljoen aan onderzoeksgeld te hebben uitgegeven.

Welkom in Nederland.

Het land waar we voor bijna alles een oplossing hebben. Behalve voor het feit dat we het onszelf steeds moeilijker maken.