MENU
Longread: The 1975 zet zichzelf genadeloos voor schut
10 februari 2016
2593 WOORDEN 7 MINUTEN

De grootste misdaad in de muziekwereld is niet om zonder specifieke reden een band te haten, maar om zonder specifieke reden van een band te houden. Zogeheten fandoms worden door critici en ‘serieuze’ liefhebbers bekeken met argusogen, alsof het criminele organisaties betreft. Sommige bands zweren bij de adoratie van hun fans, voor anderen levert de beroemdheid een ware worsteling op. Het Britse The 1975 is een band uit de tweede categorie.


Haat-liefderelatie

Het is op dit moment ongeveer drie jaar geleden dat The 1975 plotseling doorbreekt. Plotseling? Zo lijkt het misschien voor de buitenwereld. In werkelijkheid werken frontman Matt Healy en bandgenoten Adam Hann, George Daniel en Ross MacDonald al zo’n tien jaar samen aan een muzikaal project, onder namen als Drive Like I Do en Slowdown. Een jaar voordat het viertal als voorprogramma van The Rolling Stones speelt, lopen zelfs de pubs in thuisstad Manchester niet vol voor het kwartet. Is het de steun van radiopersoonlijkheden als Zane Lowe (destijds in dienst van BBC, nu werkzaam bij Apple Music) die de verandering in hun vrij uitzichtloze situatie teweeg brengt?

Deels. Zane Lowe zorgt er echter niet voor dat The 1975 in de afgelopen jaren zonder moeite verscheidene shows in de Brixton Academy (capaciteit van circa 15.000 toeschouwers) uitverkoopt. Ook de tickets voor de show van de Britten in de fameuze Royal Albert Hall zijn binnen enkele minuten allen aan de man (of in dit geval waarschijnlijk voornamelijk aan de vrouw). Wie daar wel verantwoordelijk voor zijn? De fans. In de periode tussen debuut-EP Sex (november 2012) en eerste langspeler The 1975 (september 2013) is de band uitgegroeid tot een van de meest geliefde jonge bands van het land. Logischerwijs is The 1975 ook een van de meest gehate bands van Groot-Brittannië.

The19751

Waarom dat logisch is? Omdat de fans van The 1975 grotendeels tienermeisjes zijn. En als tienermeisjes iets leuk vinden, dan betekent dat vrijwel altijd dat de rest van de wereldbevolking datgeen niet wil, kan of mag liefhebben. Tienermeisjes kunnen immers niet kritisch nadenken over een band, toch? Ze zijn slechts overgevoelig voor de marketingstrategieën die slimmeriken als Simon Cowell naar aanleiding van marktonderzoek toepassen op jonge boybands, toch? Fout. Jonge, vrouwelijke fans zijn vaak geïnteresseerder in, eerlijker tegenover, en trouwer aan hun favoriete bands dan een groot deel van de ‘serieuze’ muziekliefhebbers.

Daarnaast blijkt in 2015 dat bespotte fans het uiteindelijk makkelijk bij het juiste eind kunnen hebben: acts als Taylor Swift en Justin Bieber worden plots door iedere muziekjournalist serieus genomen. The 1975 zorgt bij diezelfde muziekpes voor diezelfde verwarring: NME nomineert de band in 2014 voor de awards voor beste én slechtse Britse band (de band heeft de twijfelachtige eer de tweede te winnen). In Manchester wordt de verwarring voornamelijk veroorzaakt door het feit dat The 1975 niet logisch in het rijtje van bands uit Manchester past: The Smiths – Joy Divison – New Order – The Stone Roses – Oasis… The 1975?

The-1975-2015-press

Boyband

De ‘fandom-periode’ wordt desondanks vaak gezien als een enkele trede op de trap naar artiestendom. Taylor Swift en Justin Bieber ontgroeien die periodes nu, zoals Justin Timberlake en Beyoncé dat in het verleden gedaan hebben. Op een bepaald moment verwisselen ze allen hun Teen Choice Awards voor Grammy’s. Het is haast een spelletje: welk lid van een boyband doet een ‘Robbie Williamsje’? Ik zet mijn geld op Harry Styles, maar dat terzijde.

Terug naar The 1975. Bovenstaande voorbeelden komen voor een deel overeen met het verhaal van het viertal. De eerste singles van hun nieuwe album I Like It When You Sleep, for You Are So Beautiful Yet So Unaware of It werden door critici inderdaad een stuk positiever ontvangen dan eerder uitgebracht materiaal. Vanuit dat perspectief kan gesteld worden dat The 1975 nu al een soortgelijke ontwikkeling ondergaat als bijvoorbeeld Justin Bieber met zijn recente album Purpose of Taylor Swift met haar 1989. The 1975 verschilt echter op een belangrijk gebied van bovengenoemde voorbeelden: de jongens uit Manchester waren nooit gericht op het grote pop-publiek.

The 1975 is een wonderbaarlijke art-rockband die toevallig het meest populair is onder tienermeisjes. We sluiten niet uit dat het uiterlijk van de heren een rol gespeeld heeft in de toewijding van sommige fans, maar Matt Healy en de zijnen zijn bovendien bedreven muzikanten en uitzonderlijke songwriters. Zelfs One Direction riep in aanloop van de release van Four (2014) de hulp van Healy in. De samenwerking, die niet helemaal naar wens verlopen schijnt te zijn (Healy zet vraagtekens bij de artistieke geloofwaardigheid van 1D), resulteerde in Change Your Ticket, dat verdacht veel wegheeft van The 1975’s Girls.

Omdat het label boyband echter al snel op het kwartet geplakt werd, lijkt het alsof The 1975 expliciet afstand moet nemen van dat imago. Dat lijkt met eerdergenoemde tweede plaat, laten we hem voor het gemak I Like It When You Sleep noemen, te gaan gebeuren. Uit recente interviews blijkt dat de tracks op het album een stuk langer is (het album bevat 17 tracks en duurt 74 minuten) en dat het wat minder muzikale instant-noodles bevat dan het titelloze debuut. Daarnaast is de esthetiek van de band veranderd: voor het eerst in hun loopbaan gebruiken de heren kleur!

De eerste en de tweede albumhoes van The 1975: symbool voor de gedaanteverandering van de band?De twee albumhoezen van The 1975: symbool voor de gedaanteverandering?

Ook op andere gebieden zoeken Healy & co. meer diepgang. De charismatische frontman vertelt niet langer slechts over de nasleep van feestjes, meisjes, seks en drugs. Nee, op I Like It When You Sleep wendt hij zich onder meer tot de post-natale depressie van zijn moeder, actrice Denise Welch (She Lays Down), zijn grootmoeder (Nana)) en zijn eigen psyche (The Ballad of Me and My Brain).

Hij tweet op 23 januari 2015 al: “Ons eerste album ging over het verkrijgen van liefde, het tweede album gaat over het behouden en het oogsten van de liefde.” Op tweede single UGH! bekijkt Healy drugs op pessimistische wijze; het nummer handelt over zijn cocaïneverslaving. Dat thema keert, in combinatie met volwassenheid, terug in A Change of Heart, de vierde track op I Like It When You Sleep. Healy vraagt zich af: “Am I too old to feel this stoned?”

Is er dan niets hetzelfde gebleven? Jawel, producer Mike Crossey zit opnieuw achter de knoppen. De Brit heeft gewerkt met Arctic Monkeys, Foals, Keane, The Kooks, Jake Bugg, The Black Keys, Blood Red Shoes en Razorlight, maar noemt When You Sleep “the best record I have made to date.” Net als Healy hecht hij niet zozeer waarde aan de inhoud van de plaat, maar des te meer aan het gevoel dat die inhoud oproept. De inhoud is niet typisch voor The 1975, het gevoel is dat wel.

Digitaal

Eerste single Love Me opent de aanval op de massale popcultuur die The 1975 de afgelopen jaren beter leerde kennen dan hen lief is. Healy raakt bijvoorbeeld verwikkeld in het web van eerdergenoemde superster Taylor Swift. De frontman draagt op het podium een Taylor Swift-shirt, de Amerikaanse zangeres wordt gespot met een hemd van The 1975. Is Healy na onder meer Harry Styles en John Mayer de nieuwe minnaar van Tay? Hij ontkent: “God bless Taylor Swift… But I couldn’t live that life. I couldn’t be that famous.”

Healy zingt in het nummer onder meer over de digitale werkelijkheid: “Would you like to look outside sometime? No, I’m just with my friends online”. Bij de première van het nummer op BBC Radio 1 beticht Healy de hedendaagse popwereld van een gebrek aan bedachtzaamheid. I Like It When You Sleep  moet een album worden dat diepgang en intelligentie weet te combineren met de aantrekkingskracht van popmuziek.

Hoe Healy & co. dat denken te bereiken? Het viertal isoleert zichzelf van de buitenwereld en sluitt alle vormen van democratie en compromis buiten het creatieve proces van het album. Slechts een enkeling in de vertrouwde kring van The 1975 krijgt de beschikking over het adres van de studio waarin de Britten als het ware ondergedoken zitten. De radicale zet resulteert in omstandigheden waaronder de band eerlijk kan zijn naar zichzelf én naar de buitenwereld.

Nog even over Love Me: in de bijbehorend video meerdere malen een selfiestick te zien. De confrontatie met moderne technologie speelt een rol in de worsteling die Healy ondervond na de doorbaak van zijn band. Ook op A Change of Heart bezingt hij de rol van ‘sociale’ media in zijn leven: ““You said I’m full of diseases, your eyes were full of regret, then you took a picture of your salad and put it on the internet”. 

De twintiger barst op het podium enkele keren bijna uit naar aanleiding van zijn fans die met een telefoon in hun hand het concert bijwonen. Het geeeft hem het gevoel dat zijn muziek de bezoekers niet daadwerkelijk boeit. In een interview met de Britse krant The Guardian zegt Healy in 2013: “These kids, from the stuff they write to me, it’s as if a ‘follow’ from me is the whole measure of their human worth.” Houden mijn fans van mij of van mijn publieke weerspiegeling in het troebele water van de pop-plas? Het is een vraag die Healy constant bezig lijkt te houden: “I really care… I really, really care.

Beroemdheid

Het is tekenend voor de frontman, die uitsproken en onzeker tegelijk lijkt te zijn. I Like It When You Sleep zoekt de balans tussen conservatie en verandering. Healy hecht waarde aan de publieke opinie, maar weigert op hetzelfde moment om zich te verschuilen achter de onverschilligheid die heden ten dage bij veel van zijn collega’s in die alternatieve muziekwereld teruggevonden kan worden.

Tien jaar lang werkt hij zich met zijn bandgenoten het spreekwoordelijke snot voor de ogen. Wanneer hij ‘het’ – wat dat ook moge zijn – uiteindelijk maakt, valt de beloning van de beroemdheid hem tegen. Hij wil beroemd zijn om wie hij is, niet omdat hij beroemd is. Diezelfde ironie spreekt uit een deel van het oeuvre van The 1975. De nummers waarmee het collectief in het verleden onder de namen Drive Like I Do en Slowdown wordt afgewezen door iedere platenmaatschappij, vormen nu de grootste hits van The 1975.

De tekst van Love Me, het eerste voorproefje van het nieuwe materiaal sluit er naadloos op aan: “love me, if that’s what you wanna do”. Healy, Hann, Daniel en MacDonald komen terecht in een wereld vol opgeblazen ego’s en – om Ronnie Flex en Lil’ Kleine te citeren – drank en drugs. In Love Me vertelt Healy over de invloed van zijn sterrendom op de mensen om hen heen (“You look famous, let’s be friends and portray we posess something important”) en op zichzelf (“Next thing you’ll find you’re reading about yourself on a plane”). Ook in de eerdergenoemde video laat The 1975 de oppervlakkigheid van beroemdheid en beroemdheden niet onderbelicht. Healy slalomt door kartonnen pop-ups van sterren als Harry Styles, Ed Sheeran, Kim Kardashian en zelfs Mr. Bean.

De status van The 1975 heeft zijn weerslag op de relatie tussen de band en de wereld om de band heen, inclusief fans. In het eerdergenoemde A Change of Heart heeft Healy het onder meer over relaties die de afgelopen jaren stukliepen, deels naar aanleiding van zijn leven als een rockster: “I’ll quote ‘on the road'”. De volwassen zaken die de band de afgelopen jaren overkomen, zijn in veel gevallen niet geschikt om te laten horen aan het relatief jonge publiek van de formatie.

Met de eerste singles van het nieuwe album lijkt het viertal uit Manchester echter een balans gevonden te hebben. De tracks zijn niet minder catchy dan hun voorgangers, maar zijn wel gebouwd op andere muzikale fundamenten (Bowie-invloeden!), die een nieuw publiek aantrekken. Ook de eerdergenoemde stilistische verandering van zwart-wit naar felroze lijkt onderdeel te zijn van die gedaanteverandering.

Mysterie

De mysterieuze opbouw naar het album sluit aan op dit – toegegeven, ietwat vage – hersenspinsel. Al op 16 januari 2014 tweet Matt Healy de zin die ruim twee jaar later de titel van het tweede album van The 1975 zal blijken te zijn. Een jaar later, op 7 januari 2015, komt er een vervolg, wanneer Healy opnieuw de tekst “I like it when you sleep” tweet, dit keer in combinatie met onderstaande afbeelding.

tekst 7 januari

Later in het jaar lijkt The 1975 er met een vaarwelbrief (te zien onder deze alinea) een einde aan te maken. In de brief wordt al gesproken over de oorlog tegen de populaire kunsten. De band stelt dat hun identiteit dient te veranderen, zowel op visueel als op filosofisch vlak. Een vrouwelijk stripfiguur hemelt Matt op de valreep nog op: “He was hot and I think he liked my picture.” Het is direct duidelijk dat de band doelt op de uitspraken die de frontman gedaan heeft over zijn fans. De boodschap? “Be young and shut up.” Onderaan de brief wordt door middel van een zwart (“old Matty”) en een roze figuur (“new Matty”) al gehint naar de stijlverandering die later in het jaar daadwerkelijk op zou treden.

The 1975 lijkt vaarwel te zeggen, maar in werkelijkheid neemt alleen de oude versie van de band afscheid: “As much as we might like things to stay the same, change is an in inevitable part of life. We can’t simply go on forever – always the same, never evolving.” Vervolgens verwijdert de band al zijn sociale media. Een protest tegen de digitale hysterie van hun fans?

1975-farewell

Al snel post Healy echter een vervaagde afbeelding met de titel The 1975-2 op zijn Instagram. Op 2 juni zijn alle kanalen van The 1975 terug online. Een nieuwe brief duikt op, met uitleg over het tweede album: “This is the beginning of a new chapter for The 1975. Our new signifies the start of a new world for us, a more colourful world. (…) We want to be honest otherwise what’s the fucking point?” Healy hint ook opnieuw naar de albumtitel: “You’ve known the title all along.”

the-1975-tour-letter

Love Me

Op een bepaalde manier is de band die in februari een album uitbrengt een nieuwe versie van The 1975, zoals Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band een nieuwe versie van The Beatles was. Ook de legendarische landgenoten van The 1975 hadden meer en meer te kampen met het imago van brave boyband en grepen album Sgt. Pepper’s uit 1967 aan om een nieuwe, vrijere band te worden die er naar hartenlust op los kon experimenteren zonder fans daadwerkelijk voor het hoofd te stoten.

ArticleSharedImage-57626

Het lijkt onwaarschijnlijk dat The 1975 zich ooit tot dezelfde hoogte als The Fab Four zal ontwikkelen. En voor de gemoedsrust van Matthew Healy en zijn bandgenoten is dat misschien maar goed ook. Wat wél zeker is, is dat The 1975 een van de meest fascinerende jonge bands van dit moment is en dat waarschijnlijk nog wel even zal blijven. Het viertal, dat vol zit met tegenstrijdigheden, bezit een sound die het op commercieel gebied goed doet, maar bezit óók een flinke dosis aan experimenteerdrift.

The 1975 legt de vooroordelen met betrekking tot charismatische frontmannen en tienermeisjes genadeloos bloot. De Britse formatie is de eerlijkste band binnen de hedendaagse popwereld. Daarbij spaart Matthew Healy niemand, ook zichzelf niet. The 1975 iedere oude versie van zichzelf voor schut, op een geniale wijze. Wat The 1975 nu eigenlijk van de muziekwereld vraagt? Hetzelfde als ieder tienermeisje in de zaal eigenlijk: Love Me (maar alleen if that’s what you wanna do).

The 1975’s I Like It When You Sleep, for You Are So Beautiful Yet So Unaware of It komt op 26 februari 2016 uit via Dirty Hit en Interscope. The 1975 staat op vrijdag 1 april in de Heineken Music Hall. Het voorprogramma wordt verzorgd door The Japenese House (wiens muziek wordt geproduceerd door Matt Healy en drummer George Daniel van The 1975), dat op zaterdag 18 juni op Best Kept Secret staat én al onderdeel uitmaakte van ons Upcoming 2016-artikel

tumblr_nvt95vThLt1rq0k16o1_1280

Tweet Share
Geschreven door
Dirk
Dirk

Dirk raakte op Best Kept Secret 2013 verslaafd. Niet aan geestverruimende middelen, maar aan alternatieve muziek! Houdt van boeken en foto's, maar alleen degenen waar hij zelf niet op staat....